Hürmüz Boğazı’nda meydana gelen jeopolitik gerilim, ABD Dışişleri Bakanlığı’nın yeni bir uluslararası koalisyon oluşturma çabalarını gündeme getirdi. Wall Street Journal’da yer alan habere göre, Bakanlık, yurt dışındaki misyonlarına gönderdiği bir notta, Hürmüz Boğazı’ndaki navlun kısıtlamaları nedeniyle gemilerin güvenli geçişini sağlamak amacıyla yeni bir koalisyon kurulmasını talep etti. Bu koalisyona başka ülkelerin de katılmasını teşvik eden notta, “Katılımınız, seyrüsefer özgürlüğünü yeniden sağlama ve küresel ekonomiyi koruma konusundaki ortak yeteneğimizi güçlendirecektir” ifadelerine yer verildi.
Koalisyon, “Denizcilik Özgürlüğü Yapısı” adı altında oluşturulacak ve ABD Dışişleri Bakanlığı ile Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından koordine edilecek. Notta, Dışişleri Bakanlığı’nın “diplomatik operasyonlar merkezi” işlevi göreceği, CENTCOM’un ise “ticari gemi taşımacılığı için gerçek zamanlı denizcilik bilgisi sağlayacağı” belirtiliyor. Ayrıca, koalisyonun, İngiltere ve Fransa’nın önerdiği, Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemi trafiğini korumaya yönelik ortak deniz misyonu gibi güvenlik odaklı denizcilik görevleri ile bütünleştirileceği vurgulandı.
ABD ile İran arasında 8 Nisan’da imzalanan ateşkes anlaşmasından sonra, Pakistan aracılığıyla gerçekleştirilen görüşmeler sonuçsuz kalmıştı. Bunun üzerine ABD Başkanı Donald Trump, 13 Nisan’da İran’a karşı “deniz ablukası” uygulama kararı alarak Hürmüz Boğazı’na giren ve çıkan İran bağlantılı gemilere müdahale etmeye başladı. Bu süreçte, ABD, Umman Denizi ve Hint Okyanusu’nda bazı İran ticari gemilerine yönelik saldırılar gerçekleştirerek bunları ele geçirdi. İran ise bu duruma karşılık olarak Hürmüz Boğazı yakınlarında, İsrail ile bağlantılı bazı gemilere müdahalede bulunarak el koymuştu.
Hürmüz Boğazı’ndaki bu güç mücadelesinin uluslararası ilişkilerde daha geniş bir etki yaratması bekleniyor. Koalisyon arayışının, bölgedeki deniz güvenliğini artırma çabalarının bir parçası olduğu değerlendiriliyor.
