ABD ve İran arasında 13 gün süren çatışmaların ardından cephanesi azalan ABD, savaş planlarını değiştirerek çekişmeyi muharabe meydanından ekonomik arenaya taşımayı planlıyor.
Axios’a göre ABD istihbaratı ve açık kaynaklı medya raporları, dünyanın en zengin petrol ülkelerinden biri olan İran’da yakıt kıtlığı ve ekonomik kriz derinleşiyor.
İddiaya göre kendi askerlerine para ödeyemeyen İran’ı yaptırımlarla yıldırmayı planlayan ABD, Hazine Bakanı Steve Bessent’i yaptırımları hazırlamak üzere görevlendirdi.
Saldırılarıyla başarılı olamayan ve füze cephaneliğini tüketen ABD ise bu durumdan yararlanmak istiyor. İddia doğruysa, savaş artık ekonomik olarak devam edecek.
GÖRÜŞMELER SÜRÜYOR
Üst üste 13 gün süren askeri saldırıların ardından hafta sonu bombardımanı durduran Trump, Tahran’ın bir anlaşma görüşmesi talep ettiğini açıkladı.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise bu iddiayı yalanladı. Bununla birlikte her iki taraf da Umman, Katar ve Pakistan liderliğindeki arabulucular üzerinden temaslarını sürdürüyor.
Görüşmelerin ana gündem maddelerinden birini, Malezya, Singapur ve Endonezya’nın Malakka ile Singapur boğazlarında uyguladığı iş birliği modeline benzer şekilde, İran ve Umman’a Hürmüz Boğazı’ndaki geçiş yönetiminde yetki ve olası gelir sağlayacak bir teklif oluşturuyor.
İRAN’IN EKONOMİK SINAVI
ABD basınına göre müzakereciler Jared Kushner ve Steve Witkoff ile temas kuran İranlı yetkililerin temel önceliği dondurulan varlıklara erişim sağlamak ve yaptırımlardan muafiyet elde etmek.
ABD yönetimi ise yaptırım rejimi kapsamında petrol ticareti, örtülü bankacılık ve nakliye ağlarını hedef alarak binden fazla kişi, gemi ve uçağa yaptırım uyguladı.
Trump, boğazdaki seyrüseferin aksatılması nedeniyle İran’ı ödüllendirmek istemediğini vurgularken Tahran’dan kalan nükleer malzemelerini teslim etmesini şart koşuyor.
ABD İÇİN KOLAY SEÇİM
Trump, diplomasiye şans tanımak amacıyla saldırıları durdurduğunu ifade etse de kararın ABD Genelkurmay Başkanı General Dan Caine’in Merkez Kuvvetler Komutanlığı’ndaki (CENTCOM) hava savunma füze stokları üzerindeki baskıya ilişkin uyarısının ardından geldiği bildirildi.
Üst düzey bir ABD’li yetkili bu uyarıyı standart askeri bir prosedür olarak nitelendirdi. Diğer yandan yaptırımlar ve ablukanın İran’ı masaya oturtmasının zaman alacağı, bu uzayan sürecin ara seçimler öncesinde yüksek benzin fiyatları ve savaşın olumsuz etkileri nedeniyle Cumhuriyetçiler üzerinde siyasi risk yaratabileceği vurgulandı.
Diğer bir deyişle ABD’nin savaşmaya devam edecek siyasi ve askeri isteği hızla azalıyor. Bir ekonomik savaş işe ekonomik olarak güçlü ABD’nin yıllarca devam edebileceği bir adım.
NETANYAHU NE DİYECEK?
Buna karşılık İran’daki nükleer tesislerin hala aktif olması ve zenginleştirilmiş uranyumun ülkede kalması, ABD için savaşın en önemli şartının hala karşılanmadığını gösteriyor.
Savaşın en büyük destekçisi olan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun, Trump ile yapacağı görüşmede İran’a karşı yapılacak saldırıların artırılmasını konuşması bekleniyor.
Beyaz Saray Basın Sekreteri Karoline Leavitt ise Trump’ın diplomatik çözümü tercih ettiğini ancak İran’ın eylemlerine karşı tüm seçenekleri masada tuttuğunu söyledi.
Netanyahu’nun bugünkü Washington ziyareti, savaşın geleceği için belirleyeci olacak
